Tiêm chủng giúp cơ thể trẻ tạo ra kháng thể chống lại bệnh tật mà không cần phải mắc bệnh thật sự. Nhờ tiêm chủng, nhiều bệnh nguy hiểm như bại liệt, uốn ván, sởi và viêm gan B đã giảm mạnh hoặc gần như biến mất.
Lịch tiêm chủng cơ bản cho trẻ
Ngay sau sinh trong 24 giờ đầu, trẻ được tiêm vắc-xin viêm gan B và vắc-xin lao BCG. Trong 2 tháng đầu, trẻ tiêm các mũi 5 trong 1 hoặc 6 trong 1 để phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, viêm phổi do Hib và bại liệt, tiêm 3 mũi cách nhau 1 tháng. Từ 9 tháng tuổi, trẻ tiêm vắc-xin sởi. Từ 12 tháng tuổi, trẻ tiêm vắc-xin viêm não Nhật Bản, sởi-quai bị-rubella và thủy đậu theo lịch. Đến 18 tháng tuổi, trẻ tiêm nhắc lại mũi 5 trong 1 và các mũi khác theo hướng dẫn.
Chuẩn bị trước khi đưa con đi tiêm
Trước ngày tiêm, hãy cho con ăn uống và ngủ đủ giấc như bình thường, không cần kiêng ăn gì đặc biệt. Mang theo sổ tiêm chủng và giấy tờ tùy thân của con. Cho con mặc quần áo rộng rãi, dễ vén tay hoặc đùi để tiêm. Nếu con đang ốm, sốt hoặc đang dùng thuốc, hãy báo cho nhân viên y tế trước khi tiêm để được tư vấn có nên hoãn tiêm hay không — thường chỉ hoãn khi con sốt cao hoặc bệnh nặng, còn ho nhẹ, sổ mũi thông thường vẫn tiêm được.
Chăm sóc trẻ sau khi tiêm
Sau khi tiêm, trẻ thường bị sốt nhẹ, quấy khóc, chán ăn và sưng đau ở chỗ tiêm trong 1-2 ngày — đây là phản ứng bình thường của cơ thể đang tạo kháng thể. Hãy cho con uống nhiều nước, bú nhiều hơn nếu còn bú mẹ, và theo dõi nhiệt độ. Nếu con sốt trên 38,5 độ hoặc khó chịu nhiều, có thể cho con uống thuốc hạ sốt theo đúng liều bác sĩ hướng dẫn. Chườm mát chỗ tiêm sưng đau bằng khăn sạch, không bôi bất cứ thứ gì lên vết tiêm. Sau khi tiêm, cần ở lại cơ sở tiêm chủng 30 phút để theo dõi phản ứng sau tiêm, vì phản ứng dị ứng nặng tuy hiếm nhưng thường xảy ra trong 30 phút đầu.
Khi nào cần đưa con đi khám sau tiêm?
Hãy đưa con đi khám ngay nếu sau tiêm con sốt cao trên 39 độ kéo dài, co giật, khóc thét liên tục trên 3 giờ, li bì khó đánh thức, nổi ban toàn thân, sưng mặt hoặc khó thở — đây có thể là phản ứng dị ứng nặng cần cấp cứu. Nếu chỗ tiêm sưng đỏ lan rộng, chảy mủ hoặc đau tăng sau 3 ngày, cũng cần đi khám vì có thể bị nhiễm trùng. Những phản ứng này rất hiếm gặp, và lợi ích của tiêm chủng lớn hơn nhiều so với nguy cơ — hàng triệu trẻ em được tiêm chủng an toàn mỗi năm.
Tiêm chủng là món quà sức khỏe quý giá nhất cha mẹ có thể dành cho con trong những năm đầu đời. Hãy ghi nhớ lịch tiêm, mang sổ tiêm chủng mỗi lần đi tiêm và chăm sóc con đúng cách sau tiêm.
