Cho con bú là giai đoạn mẹ cần nhiều năng lượng và dưỡng chất hơn cả khi mang thai: cơ thể mẹ cần thêm khoảng 500 calo mỗi ngày để tạo sữa. Nhiều mẹ lo lắng ăn gì sẽ làm con đau bụng, ăn gì sẽ mất sữa, thậm chí kiêng khem quá mức khiến bản thân thiếu chất và ít sữa.

Minh họa bát cháo — dinh dưỡng cho mẹ cho con bú
Ăn đa dạng và đủ chất giúp mẹ đủ sữa và bé nhận đủ dưỡng chất qua sữa mẹ.

Mẹ cho con bú nên ăn gì?

Mẹ cần ăn đủ protein để tạo sữa: thịt, cá, trứng, đậu và sữa mỗi ngày. Canxi rất quan trọng vì cơ thể mẹ ưu tiên chuyển canxi vào sữa, nếu ăn thiếu canxi, cơ thể sẽ lấy canxi từ xương của mẹ — vì vậy hãy uống sữa, ăn sữa chua và rau lá xanh mỗi ngày. Sắt giúp mẹ phục hồi sau sinh và phòng thiếu máu; DHA từ cá hồi, cá thu nhỏ giúp phát triển não bộ của bé.

Những thực phẩm mẹ nên hạn chế hoặc tránh

Rượu bia là thứ mẹ cho con bú cần tránh tuyệt đối vì cồn đi vào sữa mẹ và ảnh hưởng đến não bộ của bé. Caffeine trong cà phê, trà đặc và nước tăng lực cũng đi vào sữa, nên mẹ chỉ nên uống tối đa 1-2 ly cà phê nhỏ mỗi ngày và tránh uống vào buổi tối. Một số loại cá chứa nhiều thủy ngân như cá kiếm, cá mập, cá ngừ vây xanh nên tránh; cá hồi, cá thu nhỏ vẫn ăn được 2-3 bữa mỗi tuần. Thực phẩm nhiều gia vị cay, hành tỏi với lượng lớn có thể làm thay đổi mùi vị sữa khiến bé bú ít hơn — không cần kiêng hoàn toàn, chỉ cần ăn vừa phải.

Ăn gì để nhiều sữa?

Không có thực phẩm nào thần kỳ làm sữa về ngay lập tức, nhưng một số món ăn truyền thống được nhiều mẹ tin dùng: chân giò hầm đu đủ xanh, cháo móng giò, canh rong biển, chè đậu đen và nước lá đinh lăng. Các món này giàu đạm và nước, giúp cơ thể mẹ có đủ nguyên liệu tạo sữa. Tuy nhiên, yếu tố quyết định lượng sữa nhiều nhất không phải là món ăn mà là việc cho con bú thường xuyên: bú càng nhiều, sữa càng về nhiều, vì hormone tạo sữa được kích thích mỗi lần bé bú.

Mẹ cho con bú có cần kiêng khem không?

Quan niệm kiêng khem sau sinh của người xưa có những điểm đúng và những điểm không còn phù hợp. Đúng là mẹ sau sinh nên ăn thức ăn nấu chín kỹ, ấm nóng và tránh đồ sống, đồ lạnh vì cơ thể còn yếu. Nhưng kiêng quá mức — chỉ ăn thịt kho nghệ và cơm trắng trong nhiều tháng — khiến mẹ thiếu vitamin, thiếu chất xơ và dễ táo bón, trầm cảm. Mẹ nên ăn đa dạng như người bình thường, chỉ cần tránh rượu bia, hạn chế caffeine và đồ ăn nhiều dầu mỡ.

Cho con bú là món quà quý giá nhất mẹ dành cho con, và để làm tốt việc đó, mẹ cần chăm sóc chính mình trước: ăn đủ chất, uống đủ nước, ngủ đủ giấc khi có thể và đừng kiêng khem quá mức. Một người mẹ khỏe mạnh, vui vẻ mới có đủ sữa và năng lượng để chăm sóc con tốt nhất.