Hăm tã là tình trạng viêm da ở vùng mặc tã do da bé tiếp xúc lâu với nước tiểu và phân. Nước tiểu làm da ẩm ướt, phân chứa enzyme kích ứng da, còn tã bí hơi tạo môi trường ẩm nóng lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển. Bé bú sữa mẹ hay bị tiêu chảy, bé mới đổi loại tã, sữa công thức mới hay đang mọc răng đều dễ bị hăm hơn. Da bé sơ sinh rất mỏng và nhạy cảm, vì vậy hăm tã có thể xuất hiện chỉ sau vài giờ mặc tã ướt.
Dấu hiệu nhận biết bé bị hăm tã
Hăm nhẹ là vùng da mặc tã hơi đỏ, bé vẫn ăn ngủ bình thường, chỉ khó chịu khi thay tã. Hăm nặng hơn là da đỏ rực, sưng, có thể nổi mụn nước nhỏ hay tróc da, bé quấy khóc nhiều, bỏ bú và khó ngủ. Nếu vùng hăm có mụn mủ, mảng trắng hay vết loét, bé sốt kèm theo, có thể đã bị nhiễm nấm hoặc nhiễm khuẩn — cần đưa bé đi khám. Cha mẹ nên kiểm tra vùng da mặc tã của bé mỗi lần thay tã để phát hiện hăm sớm, vì hăm nhẹ chăm sóc vài ngày là khỏi, còn để nặng sẽ lâu lành và bé đau đớn hơn nhiều.
Chăm sóc bé bị hăm tã tại nhà
Bước quan trọng nhất là thay tã thường xuyên, ít nhất mỗi 2-3 giờ ban ngày và ngay khi bé đi vệ sinh nặng. Mỗi lần thay tã, rửa vùng da của bé bằng nước ấm sạch, lau khô nhẹ nhàng bằng khăn mềm, không chà xát. Để da bé thoáng khí 10-15 phút trước khi mặc tã mới — thời gian da được thở giúp hăm lành nhanh hơn. Thoa một lớp mỏng kem chống hăm chứa kẽm oxit lên vùng da sạch và khô trước khi mặc tã. Chọn tã đúng size, không quá chật, ưu tiên loại thấm hút tốt và thoáng khí. Trong những ngày bé bị hăm, hạn chế dùng khăn ướt có hương liệu hay cồn để lau vì dễ kích ứng thêm.
Phòng hăm tã tái phát
Phòng hăm tốt hơn chữa hăm: thay tã đều đặn ngay cả khi bé không quấy khóc, không để bé mặc tã ướt hay tã bẩn quá lâu. Vệ sinh vùng kín của bé đúng cách mỗi lần thay tã, lau từ trước ra sau để tránh đưa vi khuẩn từ hậu môn ra phía trước, đặc biệt quan trọng với bé gái. Không lạm dụng phấn rôm vì phấn có thể vón cục trong nếp gấp da gây kích ứng, và bé hít phải bột phấn cũng không tốt cho đường hô hấp. Khi bé bắt đầu ăn dặm, theo dõi các món ăn mới vì một số thực phẩm có tính axit như cà chua, cam có thể làm phân bé kích ứng da hơn.
Khi nào cần đưa bé đi khám?
Nếu hăm không cải thiện sau 3-4 ngày chăm sóc đúng cách, lan rộng, có mụn mủ, mảng trắng trong miệng kèm theo, hay bé sốt, bỏ bú, quấy khóc nhiều, cha mẹ nên đưa bé đi khám nhi khoa. Bác sĩ sẽ xác định bé bị hăm thông thường, nhiễm nấm hay nhiễm khuẩn và kê thuốc phù hợp — thuốc chống nấm hay kháng sinh chỉ dùng khi có chỉ định. Tuyệt đối không tự ý bôi thuốc chứa corticoid cho bé vì có thể gây hại cho làn da non nớt của trẻ.
Hăm tã là chuyện thường gặp ở trẻ nhỏ và hầu hết khỏi nhanh nếu cha mẹ thay tã đều, giữ da bé khô thoáng và thoa kem chống hăm đúng cách. Đừng lo lắng quá — chỉ cần kiên nhẫn vài ngày, làn da bé sẽ lại mềm mại như trước.
