Bụi, cát hoặc dị vật nhỏ bay vào mắt là tai nạn thường gặp khi đi xe máy, làm vườn hoặc trong những ngày gió lớn. Dị vật làm mắt cộm, chảy nước mắt, đỏ và khó chịu. Phản xạ tự nhiên là dụi mắt, nhưng dụi mắt có thể làm xước giác mạc và đẩy dị vật sâu hơn, gây tổn thương nặng hơn.

Minh họa giọt nước — mắt bị bụi bay vào xử trí an toàn
Rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý là cách lấy bụi ra khỏi mắt an toàn nhất.

Cách lấy bụi ra khỏi mắt đúng cách

Khi bị bụi bay vào mắt, hãy bình tĩnh, không dụi mắt. Chớp mắt nhiều lần và để nước mắt tự nhiên cuốn dị vật ra ngoài — trong nhiều trường hợp, nước mắt sẽ tự rửa sạch bụi trong vài phút. Nếu vẫn cộm, hãy rửa mắt bằng nước sạch hoặc nước muối sinh lý: nghiêng đầu sang bên, mở to mắt và dội nước nhẹ nhàng từ phía trong khóe mắt ra ngoài. Có thể dùng cốc rửa mắt chuyên dụng hoặc nhỏ nhiều giọt nước muối sinh lý vào mắt rồi chớp liên tục. Nếu dị vật nằm ở mí dưới, kéo nhẹ mí dưới xuống và dùng tăm bông sạch gạt nhẹ dị vật ra.

Những điều tuyệt đối không làm

Không dụi mắt, không dùng tay bẩn chạm vào mắt, không dùng vật sắc nhọn như kim hay nhíp để gắp dị vật trong mắt. Không nhỏ các loại thuốc nhỏ mắt lung tung khi chưa biết rõ dị vật là gì. Không cố mở mắt to để nhìn thẳng vào gương trong khi mắt đang cộm rát vì dễ làm xước giác mạc. Sau khi lấy được dị vật ra, mắt có thể còn hơi đỏ và cộm nhẹ trong vài giờ, đó là phản ứng bình thường và sẽ tự hết.

Khi nào cần đi khám mắt ngay?

Hãy đi khám bác sĩ nhãn khoa ngay nếu sau khi rửa mắt mà vẫn thấy cộm, đau nhiều, mắt đỏ kéo dài trên 24 giờ, nhìn mờ hoặc nhìn thấy quầng sáng bất thường, mắt chảy mủ, hoặc dị vật là mảnh kim loại, mảnh thủy tinh, vôi, hóa chất. Đặc biệt, nếu bị hóa chất bắn vào mắt, phải rửa mắt liên tục bằng nhiều nước sạch trong ít nhất 15 phút rồi đến bệnh viện ngay — hóa chất có thể gây bỏng giác mạc rất nhanh. Trẻ em bị dị vật vào mắt và khóc nhiều, không chịu mở mắt cũng cần đưa đi khám sớm.

Bụi bay vào mắt tuy khó chịu nhưng thường không nguy hiểm nếu xử trí đúng. Không dụi, chớp mắt nhiều lần và rửa bằng nước sạch — chỉ vậy thôi, đôi mắt của bạn sẽ sớm trở lại bình thường.